Cận thị đang trở thành một trong những vấn đề thị lực phổ biến nhất ở trẻ em trên toàn thế giới. Theo dự báo trên tạp chí Ophthalmology, đến năm 2050, gần 50% dân số thế giới có thể mắc cận thị, tương đương khoảng 5 tỷ người. Trong đó, khoảng 1 tỷ người có nguy cơ cận thị nặng, làm gia tăng nguy cơ gặp các biến chứng về mắt trong tương lai. Chính vì vậy, việc kiểm soát cận thị từ sớm đang trở thành mối quan tâm của nhiều phụ huynh và chuyên gia chăm sóc thị lực.

Kiểm soát cận thị là gì?

Nhiều người cho rằng chỉ cần đeo kính đúng độ là đủ để xử lý cận thị. Tuy nhiên, điều chỉnh thị lực và kiểm soát cận thị là hai khái niệm khác nhau.

Trong khi kính thuốc giúp trẻ nhìn rõ hơn, kiểm soát cận thị là tập hợp các giải pháp nhằm làm chậm tốc độ tăng độ cận trong giai đoạn mắt đang phát triển. Mục tiêu là hạn chế nguy cơ trẻ tiến triển thành cận thị cao khi trưởng thành, từ đó giảm thiểu các rủi ro đối với sức khỏe thị lực về lâu dài.

Phụ huynh nên chú ý đưa trẻ đi kiểm tra mắt khi nhận thấy các biểu hiện như:

• Nheo mắt khi nhìn xa
• Ngồi quá gần tivi hoặc màn hình điện tử
• Khó nhìn rõ chữ trên bảng
• Thường xuyên dụi mắt hoặc than mỏi mắt
• Đau đầu sau thời gian học tập kéo dài
• Giảm tập trung trong lớp học

Việc phát hiện sớm không chỉ giúp trẻ nhìn rõ hơn trong học tập và sinh hoạt mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình kiểm soát sự tiến triển của cận thị.

Những yếu tố có thể làm cận thị tiến triển nhanh hơn

Di truyền

Trẻ có bố hoặc mẹ bị cận thị thường có nguy cơ mắc cận thị cao hơn so với trẻ không có tiền sử gia đình.

Thời gian làm việc gần kéo dài

Việc đọc sách, học tập hoặc sử dụng thiết bị điện tử liên tục trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực điều tiết của mắt.

Sử dụng thiết bị điện tử quá mức

Một phân tích tổng hợp được công bố trên JAMA Network Open với hơn 335.000 trẻ em và thanh thiếu niên cho thấy mỗi giờ sử dụng màn hình bổ sung mỗi ngày có liên quan đến mức tăng khoảng 21% nguy cơ cận thị. Nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ gia tăng rõ rệt khi thời gian sử dụng màn hình dao động từ 1 đến 4 giờ mỗi ngày.

Thiếu hoạt động ngoài trời

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy thời gian hoạt động ngoài trời đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sự phát triển thị giác khỏe mạnh ở trẻ em. Các nhà nghiên cứu cho rằng ánh sáng tự nhiên có thể góp phần làm giảm nguy cơ khởi phát và tiến triển cận thị.

Các giải pháp hỗ trợ kiểm soát cận thị hiện nay

1. Tăng thời gian hoạt động ngoài trời

Một phân tích tổng hợp các nghiên cứu ngẫu nhiên có đối chứng cho thấy việc tăng thời gian hoạt động ngoài trời có thể giúp giảm nguy cơ khởi phát cận thị và hỗ trợ kiểm soát sự tiến triển của cận thị ở trẻ em.

Nhiều chuyên gia khuyến nghị trẻ nên duy trì khoảng 2 giờ hoạt động ngoài trời mỗi ngày thông qua các hoạt động như đi bộ, đạp xe hoặc vui chơi vận động.

2. Xây dựng thói quen sử dụng mắt khoa học

Một số thói quen đơn giản có thể giúp giảm áp lực cho mắt trong quá trình học tập:

• Giữ khoảng cách đọc từ 30–40cm
• Đảm bảo đủ ánh sáng khi học tập
• Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử liên tục trong nhiều giờ
• Áp dụng quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn gần, hãy nhìn xa khoảng 20 feet (6 mét) trong ít nhất 20 giây

3. Sử dụng các giải pháp quang học chuyên biệt

Những tiến bộ trong công nghệ quang học đã mang đến các thiết kế tròng kính chuyên biệt nhằm hỗ trợ kiểm soát cận thị ở trẻ em. Các giải pháp này được nghiên cứu để hỗ trợ làm chậm tốc độ tiến triển của cận thị trong giai đoạn mắt đang phát triển, đồng thời vẫn đảm bảo chất lượng thị giác trong sinh hoạt hằng ngày.

Vai trò của khám mắt định kỳ

Cận thị ở trẻ em có thể thay đổi nhanh theo từng giai đoạn phát triển. Vì vậy, việc khám mắt định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi thị lực và đánh giá hiệu quả của các giải pháp kiểm soát cận thị.

Phụ huynh nên đưa trẻ kiểm tra mắt định kỳ theo khuyến nghị của chuyên gia nhãn khoa hoặc chuyên viên khúc xạ để phát hiện sớm những thay đổi bất thường.

Đồng hành cùng hành trình bảo vệ thị lực trẻ em

Kiểm soát cận thị không chỉ giúp trẻ nhìn rõ hơn ở hiện tại mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe thị giác trong tương lai. Bên cạnh việc duy trì thói quen sử dụng mắt khoa học và khám mắt định kỳ, việc lựa chọn giải pháp quang học phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm soát cận thị.

Nhằm hỗ trợ trẻ em trong giai đoạn phát triển thị lực, Rocky đã phát triển dòng tròng kính kiểm soát cận thị Rocky Myopia với thiết kế quang học chuyên biệt, hỗ trợ làm chậm sự tiến triển của cận thị đồng thời mang lại tầm nhìn rõ nét trong các hoạt động hằng ngày.

Chúng tôi tin rằng mỗi trẻ em đều xứng đáng có cơ hội phát triển với một nền tảng thị giác tốt nhất, góp phần xây dựng một tương lai rõ nét hơn cho thế hệ mai sau.

Nguồn: International Myopia Institute (IMI); Ophthalmology (2016); JAMA Network Open (2025); Frontiers in Public Health (2024).